Đề xuất Omnibus của Ủy ban Châu Âu đã làm dấy lên những tranh luận đáng kể khi đưa ra những thay đổi quan trọng đối với Chỉ thị Báo cáo Bền vững Doanh nghiệp (CSRD) cũng như các quy định khác về phát triển bền vững. Đề xuất này, được cho là một nỗ lực đơn giản hóa, đã dẫn đến sự bối rối trong cộng đồng doanh nghiệp về việc nên tiếp tục chuẩn bị tuân thủ CSRD hay tạm dừng lại. Nhóm Nhà đầu tư Tổ chức về Biến đổi Khí hậu (IIGCC) đã cảnh báo rằng động thái này thể “làm giảm mạnh số lượng doanh nghiệp buộc phải công bố các dữ liệu khí hậu quan trọng”, qua đó có nguy cơ cản trở các quyết định đầu tư dựa trên thông tin đầy đủ và các mục tiêu khí hậu của EU.
Tại Viện ESG, chúng tôi mong muốn làm rõ tình hình hiện tại và cung cấp cho các doanh nghiệp những bước đi thiết thực để xử lý tình trạng bất định này.
Đề xuất Omnibus là gì?
Vào ngày 21 tháng 02 năm 2025, Ủy ban Châu Âu đã đề xuất một loạt các sửa đổi trong khuôn khổ sáng kiến Omnibus, nhằm giảm bớt gánh nặng pháp lý cho các doanh nghiệp. Những thay đổi này tác động cụ thể đến công tác báo cáo bền vững và các nghĩa vụ thẩm định doanh nghiệp. Dưới đây là những điều chỉnh quan trọng nhất:
- Chỉ thị Báo cáo Bền vững Doanh nghiệp (CSRD):
- Thu hẹp phạm vi áp dụng: Đề xuất nâng ngưỡng áp dụng, giới hạn nghĩa vụ báo cáo bắt buộc đối với các doanh nghiệp có trên 1.000 nhân viên. Thay đổi này loại trừ khoảng 80% số doanh nghiệp vốn nằm trong phạm vi điều chỉnh trước đó của chỉ thị.
- Đơn giản hóa báo cáo: Kế hoạch ban hành các tiêu chuẩn báo cáo theo từng ngành đã bị hủy bỏ, đồng thời số lượng các điểm dữ liệu bắt buộc cũng giảm đáng kể.
- Chỉ thị Thẩm định Bền vững Doanh nghiệp (CSDDD):
- Hoãn triển khai: Thời hạn chuyển hóa vào pháp luật quốc gia kéo dài thêm một năm, lùi đến tháng 7 năm 2027, với các yêu cầu tuân thủ đối với các doanh nghiệp lớn lùi sang tháng 7 năm 2028.
- Giới hạn phạm vi: Các nghĩa vụ thẩm định nay chỉ giới hạn ở các nhà cung cấp trực tiếp, đồng thời giảm tần suất đánh giá từ hằng năm xuống còn năm năm một lần.
- Điều chỉnh đối với Khung Phân loại EU:
- Các nỗ lực đơn giản hóa: Đề xuất hướng tới việc tinh gọn Khung Phân loại EU, qua đó có thể làm rõ các nghĩa vụ đánh giá và báo cáo cũng như áp dụng nguyên tắc trọng yếu.
Ủy ban khẳng định rằng những điều chỉnh này là cần thiết để giảm nhẹ gánh nặng hành chính cho doanh nghiệp, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh của EU trên trường quốc tế, đặc biệt trước Mỹ và Trung Quốc. Đề xuất Omnibus nằm trong khuôn khổ các cải cách rộng hơn nhằm khử các-bon các ngành công nghiệp, giảm chi phí năng lượng và hỗ trợ các lĩnh vực tiêu thụ nhiều năng lượng bằng nguồn tài trợ đủ lớn.
Ý nghĩa đối với doanh nghiệp
Đề xuất Omnibus đưa đến sự bất định về mặt pháp lý cho các doanh nghiệp, đòi hỏi họ phải đánh giá xem những thay đổi này tác động ra sao đến các nghĩa vụ tuân thủ, chiến lược báo cáo và kỳ vọng của các bên liên quan. Mặc dù những thay đổi có thể giảm bớt gánh nặng hành chính, chúng cũng tạo ra những rủi ro tiềm tàng đối với các doanh nghiệp tạm dừng các nỗ lực phát triển bền vững quá sớm.
Một số hàm ý quan trọng bao gồm:
- Sự khác biệt về quy định giữa các Quốc gia Thành viên EU:
- Do CSRD là một chỉ thị, mỗi quốc gia EU phải chuyển hóa chỉ thị này vào luật quốc gia. Một số nước như Pháp, Tây Ban Ban Nha và Hà Lan đã ban hành CSRD, khiến việc tuân thủ trở thành bắt buộc bất chấp đề xuất hoãn lại. Trong khi đó, một số nước khác như Đức vẫn đang trong quá trình triển khai, tạo nên một bức tranh pháp lý phân mảnh.
- Các doanh nghiệp hoạt động tại nhiều quốc gia EU phải rà soát luật pháp tại từng nước để xác định các nghĩa vụ hiện hành.
- Việc hoãn lại chưa được chính thức hóa:
- Đề xuất Omnibus phải trải qua quá trình phê duyệt pháp lý trong EU, vốn có thể kéo dài từ 4 đến 7 tháng hoặc lâu hơn.
- Ngay cả khi được phê duyệt, mỗi quốc gia phải tự quyết định cách thức và thời điểm triển khai các thay đổi, làm gia tăng thêm sự bất định.
- Kỳ vọng của thị trường và các bên liên quan vẫn ở mức cao:
- Các nhà đầu tư, định chế tài chính và người tiêu dùng vẫn tiếp tục kỳ vọng những công bố ESG minh bạch, bất kể những điều chỉnh giảm nhẹ về mặt pháp lý.
- Các doanh nghiệp duy trì thực hành phát triển bền vững sẽ có vị thế tốt hơn để đạt được khả năng duy trì dài hạn, sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư và năng lực cạnh tranh trên thị trường.
- Tuân thủ chiến lược là lựa chọn an toàn hơn:
- Các doanh nghiệp tiếp tục chuẩn bị cho CSRD và báo cáo ESG sẽ có lợi thế cạnh tranh so với những doanh nghiệp tạm dừng nỗ lực, rồi sau đó vội vàng đáp ứng các yêu cầu khi quy định được khôi phục.
Doanh nghiệp nên làm gì ngay bây giờ?
Thay vì tạm dừng các nỗ lực, doanh nghiệp nên tập trung vào việc chuẩn bị mang tính chiến lược. Dưới đây là một số gợi ý cụ thể:
- Rà soát các yêu cầu pháp lý của doanh nghiệp
- Kiểm tra tình trạng chuyển hóa luật tại quốc gia của bạn: Nếu CSRD đã được triển khai tại quốc gia bạn đang hoạt động, việc tuân thủ vẫn là bắt buộc.
- Hiểu rõ bối cảnh pháp lý đang biến đổi: Theo dõi các thay đổi trong luật pháp quốc gia và các quyết định ở cấp độ EU để đón đầu các yêu cầu trong tương lai.
- Tiếp tục công tác phát triển bền vững một cách chủ động
Ngay cả khi các nghĩa vụ báo cáo thay đổi, phát triển bền vững doanh nghiệp vẫn là một ưu tiên dài hạn. Các doanh nghiệp nên:
- Thực hiện đánh giá tính trọng yếu kép để hiểu rõ các tác động chủ chốt về môi trường và xã hội.
- Củng cố các quy trình thu thập dữ liệu nhằm bảo đảm sự sẵn sàng cho các công bố trong tương lai.
- Cải thiện cơ cấu quản trị ESG nội bộ và các chiến lược doanh nghiệp để phù hợp với những kỳ vọng đang thay đổi.
- Tuyên truyền và sự cam kết tham gia từ phía lãnh đạo
- Bảo đảm rằng các giám đốc điều hành và hội đồng quản trị hiểu rõ rằng sự bất định về pháp lý không có nghĩa là phát triển bền vững trở thành tùy chọn.
- Đồng bộ các chiến lược phát triển bền vững với công tác quản trị rủi ro và mục tiêu khả năng phục hồi của doanh nghiệp trên phạm vi rộng hơn.
- Truyền đạt các rủi ro tiềm tàng về tài chính và uy tín nếu tạm dừng các nỗ lực phát triển bền vững.
- Theo dõi các diễn biến pháp lý và thị trường
- Cập nhật thường xuyên tiến trình pháp lý của EU liên quan đến đề xuất Omnibus.
- Trao đổi với các tổ chức ngành, các chuyên gia tư vấn ESG và các chuyên gia pháp lý để dự đoán các thông lệ tốt nhất.
- Chuẩn bị cho khả năng công bố thông tin tự nguyện, do nhiều nhà đầu tư và định chế tài chính vẫn yêu cầu tính minh bạch về ESG trong quá trình tài trợ và hợp tác.
Tóm lại: Hãy thích ứng, đừng tạm dừng
Tại Viện ESG, chúng tôi ghi nhận ý định cân bằng giữa hiệu quả pháp lý và các mục tiêu phát triển bền vững. Tuy nhiên, chúng tôi xin nhấn mạnh rằng:
- Báo cáo bền vững vẫn giữ vai trò thiết yếu: Các công bố ESG minh bạch là yếu tố cần thiết để các nhà đầu tư, người tiêu dùng và các bên liên quan khác đưa ra quyết định dựa trên thông tin đầy đủ.
- Sự tham gia chủ động mang lại lợi ích: Các doanh nghiệp nên tiếp tục lồng ghép phát triển bền vững vào các chiến lược cốt lõi, lường trước rằng các kỳ vọng từ thị trường và xã hội về trách nhiệm môi trường sẽ tiếp tục được duy trì.
- Việc cập nhật thông tin có vai trò then chốt: Các doanh nghiệp phải theo dõi sát các diễn biến pháp lý đang diễn ra để thích ứng một cách hiệu quả và duy trì các cam kết của mình đối với phát triển bền vững.
Mặc dù đề xuất Omnibus mang đến những điều chỉnh giảm nhẹ về mặt pháp lý, đề xuất này không loại bỏ tầm quan trọng của báo cáo bền vững. Các doanh nghiệp nên vững vàng trước xu hướng tạm dừng các sáng kiến ESG và thay vào đó, tập trung vào khả năng duy trì và tính minh bạch trong dài hạn.
Tại Viện ESG, chúng tôi cam kết đồng hành cùng các doanh nghiệp trong quá trình thích ứng với những quy định đang biến đổi này. Để được hỗ trợ trong việc xử lý các vấn đề liên quan đến CSRD và báo cáo ESG, vui lòng liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay.